Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Τρίτη, 7 Οκτωβρίου 2014

Μόνο λίγους μήνες μπορεί να αντέξει ο νέος Προϋπολογισμός



Εντελώς προσωρινό είναι το προσχέδιο προϋπολογισμού για το 2015, που παρουσιάστηκε από τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Χρ. Σταικούρα.
Του Μιχάλη Παπανίδη

Βασικές ρυθμίσεις και μεγέθη του προϋπολογισμού θα τροποποιηθούν σημαντικά μόλις υπάρξει τελική συμφωνία με την τρόικα, η οποία φαίνεται να επιμένει στη «σκληρή γραμμή», να μην αντιλαμβάνεται τις εκλογικές ανησυχίες και ανάγκες της κυβέρνησης Σαμαρά και Βενιζέλου και σε κάθε περίπτωση να μην θέλει να δώσει νέα εξάμηνη παράταση για τα επώδυνα μέτρα που ακολουθούν.
Το τελικό και οριστικό για τον επόμενο, τουλάχιστον χρόνο κείμενο προϋπολογισμού θα δοθεί στη δημοσιότητα το Δεκέμβρη, λίγο πριν από την ψήφιση του από την Βουλή. Μέχρι τότε άλλοι θα τηρήσουν στάση αναμονή και άλλοι θα προχωρήσουν σε προβλέψεις και εκτιμήσεις.
Πάντως το ίδιο το προσχέδιο του προυπολογισμού φαίνεται ότι βρήκε «γωνία στο 2ευρω», αφού για να μπορέσει να ισοσκελίσει τον εφετινό προυπολογισμό χρειάστηκε να χρησιμοποιήσει όλα τα θετικά σενάρια που μπορεί να εμφανιστούν σε μια οικονομία. Προβλέπει ότι όλα τα μεγέθη του θα αυξηθούν (έσοδα από έμμεσους και άμεσους φόρους, πρωτογενές πλεόνασμα, επενδύσεις, ιδιωτική κατανάλωση, ανάπτυξη, πληθωρισμός, απασχόληση κλπ)  εκτός από τις δημόσιες δαπάνες και την Ανεργία που θα μειωθούν.
Για φέτος το υπουργείο Οικονομικών εκτιμά ότι το πρωτογενές πλεόνασμα θα ξεπεράσει τελικά το στόχο του 1,5% του ΑΕΠ και θα φτάσει στο 2% ή στα 3,6 δισ. ευρώ.

Και αυτό προβλέπεται να συμβεί παρότι εγγράφονται στο έλλειμμα 415 εκατ. ευρώ που είναι ως τώρα το κόστος των αναδρομικών για δικαστικούς και ενστόλους, καθώς και πληρωμές 126 εκατ. ευρώ που θα είναι η πρώτη δόση αυξήσεων που θα τους δοθεί («μποναμάς» για τον Δεκέμβριο πιθανότατα).  Τα αναδρομικά δεν αναμένονται όμως πριν τον Ιούνιο ή Ιούλιο του 2015.

Στο «λογαριασμό» θα περιληφθούν ακόμη και τα εξής μέτρα ανακούφισης νοικοκυριών, που ξεκινούν από φέτος κιόλας ή το 2015:

- Μείωση 30% στην εισφορά αλληλεγγύης

- ΦΠΑ 13% στην εστίαση

- Μείωση 30% στον φόρο στο πετρέλαιο θέρμανσης

- Μείωση ασφαλιστικών εισφορών

- Ρύθμιση χρεών στην εφορία με έως και 100 δόσεις

- Αναδρομικά σε ένστολους και δικαστικούς.

Ωστόσο υψηλόβαθμο στέλεχος του ΥΠΟΙΚ έλεγε πως αν πάνε καλά τα στοιχεία για το προσεχές δίμηνο, η κυβέρνηση μπορεί να ενσωματώσει στο τελικό κείμενο προϋπολογισμού που θα κατατεθεί στη βουλή τον Νοέμβριο και άλλες φοροελαφρύνσεις, όπως μειώσεις συντελεστών φόρου εισοδήματος ή και ΦΠΑ.

Ο νέος προϋπολογισμός

Για το 2015 πάντως η κυβέρνηση προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα 2,9% έναντι στόχου 3%.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το προσχέδιο,

Για το 2014:

- Η χώρα θα παρουσιάσει, μετά από 6 συνεχή έτη ύφεσης,  αύξηση ΑΕΠ κατά 0,6%, από -3,9% το 2013. Η εκτίμηση αυτή βασίζεται, κυρίως, στις ενδείξεις σταθεροποίησης της ιδιωτικής κατανάλωσης, στην ανάκαμψη των επενδύσεων, στην ενίσχυση των εξαγωγών.

- Το μέσο ποσοστό ανεργίας εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί, περίπου, στο 27%. Σε εθνικολογιστική βάση, στο 24,5%, από 25,8% το 2013.

Αυτό μάλιστα το δημοσιονομικό αποτέλεσμα δεν περιλαμβάνει τη μεταφορά αποδόσεων από τη διακράτηση ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου στα χαρτοφυλάκια των Κεντρικών Τραπεζών του Ευρωσυστήματος (ANFAs) ή τα ποσά που αντιστοιχούν στα Securities Market Programme (SMPs) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Με αυτά, το πρωτογενές πλεόνασμα, σύμφωνα με τη μεθοδολογία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Λογαριασμών, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στα 6,1 δισ. ευρώ, ή στο 3,3% του ΑΕΠ.

- Το δημόσιο χρέος σταθεροποιείται στα 318,6 δισ. ευρώ, ή στο 175% του ΑΕΠ. Όσο, περίπου, και το 2013.

- Οι δαπάνες για τόκους συνεχίζουν να μειώνονται. Είναι μειωμένες κατά 53% σε σχέση με το 2012 και κατά 65% σε σχέση με το 2011.  Και ως ποσοστό του ΑΕΠ διαμορφώνονται στο 3,1% το 2014, από 6,3% το 2012 και 7,8% το 2011.

Για το 2015, σύμφωνα με το Προσχέδιο:

1ον. Το ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 2,9%.

Η αύξηση προβλέπεται να προέλθει, κυρίως, από την ανάκαμψη της ιδιωτικής κατανάλωσης και την ενίσχυση των επενδύσεων και των εξαγωγών.

Εκτιμάται ότι θετικές επιδράσεις θα έχουν η υλοποίηση των επενδυτικών σχεδίων από πόρους του ΕΣΠΑ, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και του νεοσυσταθέντος Ελληνικού Επενδυτικού Ταμείου, η συνέχιση της διαδικασίας αποπληρωμής ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα, η περαιτέρω βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης στην Ελληνική οικονομία.

Σημαντική προβλέπεται να είναι και η βελτίωση στις συνθήκες ρευστότητας της οικονομίας, που αναμένεται να επηρεαστούν θετικά από την ολοκλήρωση της διαδικασίας ενίσχυσης της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών και από την προβλεπόμενη, μερική, χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής στην Ευρωζώνη μετά την απόφαση να διεξαχθούν μια σειρά από στοχευμένες πράξεις μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης.

Θετικές επιδράσεις στην οικονομική δραστηριότητα, χωρίς να έχουν ακόμη ποσοτικά προσδιορισθεί, αναμένεται να έχουν η αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης λόγω της μείωσης του ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης, η πλήρης απόδοση - σε ετήσια βάση - του μέτρου της μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών που άρχισε να ισχύει από τα μέσα του 2014, η αύξηση της μεταφερόμενης επίδρασης του 2014 στο 2015 καθώς η εξέλιξη του ΑΕΠ στα 2 τελευταία τρίμηνα του 2014 αναμένεται θετική και η συνέχιση, βάσει των σημερινών ενδείξεων, της μεγάλης αύξησης του τουρισμού και το 2015.

Βέβαια, από την άλλη πλευρά, υπάρχουν υψηλοί και αυξημένοι κίνδυνοι και αβεβαιότητες που προέρχονται από το εξωτερικό περιβάλλον.

2ον. Το ποσοστό ανεργίας, αντιδρώντας με κάποιο βαθμό υστέρησης στην πορεία της οικονομικής δραστηριότητας, προβλέπεται να μειωθεί.

Εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί, σε εθνικολογιστική βάση, στο 22,5% του εργατικού δυναμικού, από 24,5% το 2014.

Η απασχόληση προβλέπεται να αυξηθεί κατά 2,6%.

3ον. Το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στα 5,4 δισ. ευρώ ή στο 2,9% του ΑΕΠ, περίπου στο στόχο του Προγράμματος.

Κυρίως εξαιτίας της επιστροφής της οικονομίας σε διαδικασία οικονομικής μεγέθυνσης.

Έτσι, προβλέπεται αύξηση των φορολογικών εσόδων, χωρίς νέες πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις των πολιτών.

Στο Προσχέδιο μάλιστα ενσωματώνεται η μείωση κατά 30% της έκτακτης εισφοράς αλληλεγγύης, η διατήρηση στο 13% του ΦΠΑ στην εστίαση, η μείωση κατά 30% του ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης διατηρώντας τα διευρυμένα κριτήρια χορήγησης του επιδόματος, η μείωση - από εφέτος - των ασφαλιστικών εισφορών, η βελτίωση του πλαισίου ρυθμίσεων ληξιπρόθεσμων φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, η ενίσχυση των εισοδημάτων των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. 


4ον. Το ισοζύγιο της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται ισοσκελισμένο.

Εκτιμάται δημοσιονομικό έλλειμμα 0,2% το 2015, από 0,8% το 2014 και 1,9% το 2013.

Και αυτή η εκτίμηση δεν περιλαμβάνει πιθανές θετικές επιδράσεις από τη μεταφορά της καλύτερης εκτέλεσης - στο σκέλος των λειτουργικών δαπανών - του 2014 στο 2015, την προσδοκόμενη βελτίωση των αποτελεσμάτων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των νομικών προσώπων κατά το 2ο εξάμηνο του 2014, την εφαρμογή συντελεστή βιωσιμότητας στα ταμεία επικουρικής ασφάλισης, την εξοικονόμηση πόρων από την ολοκλήρωση της επισκόπησης δαπανών σε 6 Υπουργεία και τους εποπτευόμενους φορείς τους, τις δευτερογενείς επιπτώσεις από τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, την υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, τη βελτίωση της ρευστότητας μετά την επαναφορά του Ελληνικού Δημοσίου, των τραπεζών και των επιχειρήσεων στις διεθνείς αγορές, τη χρήση εργαλείων χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής αρμοδιότητας της ΕΚΤ.

Βέβαια δεν παραγνωρίζονται οι αβεβαιότητες και οι κίνδυνοι.

Οι περισσότεροι κίνδυνοι εντοπίζονται στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, όχι στο Κράτος.

Σχετίζονται με τα μεγέθη του Προϋπολογισμού των νομικών προσώπων δημόσιου και ιδιωτικού δικαίου και των ΟΤΑ (Δήμοι και Περιφέρειες), με την εισπραξιμότητα ασφαλιστικών εισφορών, με την υπέρβαση της συνταξιοδοτικής δαπάνης λόγω αυξημένου αριθμού νέων συνταξιούχων, με την υπέρβαση δαπανών σε κατηγορίες παροχών ασθένειας που δεν εφαρμόζονται μηχανισμοί αυτόματης επιστροφής.

Σε κάθε περίπτωση, καταβάλλεται συντονισμένη προσπάθεια περιορισμού τους.

5ον. Το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται ότι θα διαμορφωθεί στα 316 δισ. ευρώ ή στο 168% του ΑΕΠ.

Μειωμένο κατά 7 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ έναντι του 2014.

Η μείωση αυτή οφείλεται, κυρίως, στην επίτευξη σημαντικού πρωτογενούς πλεονάσματος και στη μεγέθυνση της οικονομίας.

Οι δαπάνες για τόκους χρέους της Κεντρικής Διοίκησης προβλέπονται να διαμορφωθούν στα 5,9 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 200 εκατ. ευρώ σε σχέση με το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα.

Πιο αναλυτικά, σε ότι αφορά τα έσοδα και τις δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού για το 2015:

- Τα καθαρά έσοδα του Κρατικού Προϋπολογισμού προβλέπεται να διαμορφωθούν στα 50,7 δισ. ευρώ, αυξημένα περίπου κατά 1 δισ. ευρώ έναντι του 2014.

- Οι πρωτογενείς δαπάνες προβλέπεται να διαμορφωθούν στα 41,8 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 380 εκατ. ευρώ έναντι του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος, κυρίως λόγω της προβλεπόμενης καταβολής αυξημένων αποδοχών των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, εν ενεργεία και συνταξιούχων.

- Το ύψος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων προβλέπεται να διαμορφωθεί στα 6,4 δισ. ευρώ, όσο προβλέπονταν και στο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα

ΠΗΓΗ : ΠΑΣΕΓΕΣ