Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Τρίτη, 13 Μαΐου 2014

Οι ρυθμίσεις για τους βοσκοτόπους



Καθαρογράφηκε το νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης με θέμα την «Άσκηση εμπορικών δραστηριοτήτων εκτός καταστήματος» που ψηφίστηκε στις 6 Μαΐου από την Βουλή, το οποίο περιλαμβάνει ρυθμίσεις για τους βοσκότοπους βάσει των οποίων θα πραγματοποιηθεί και ο σχεδιασμός της στήριξης της κτηνοτροφίας από την νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική της Ε.Ε.
Αναλυτικότερα, πρόκειται για σχετική τροπολογία που κατατέθηκε από βουλευτές της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ γινόμενη αποδεκτή από τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Α. Τσαυτάρη, η οποία περιλαμβάνεται στο άρθρο 60 του νομοσχεδίου το οποίο αναφέρει τα εξής:

Τροποποιήσεις του ν.δ. 86/1969 - Βοσκή - Υλοτομία

1. Το άρθρο 103 του ν.δ. 86/1969 αντικαθίσταται ως εξής:

«Άρθρο 103
Βοσκότοποι - Ρύθμιση της βοσκής

1. Βοσκότοποι είναι οι εκτάσεις, στις οποίες αναπτύσσεται αυτοφυής ή μη βλάστηση, ποώδης, φρυγανική ή ξυλώδης με θαμνώδη ή αραιά δενδρώδη μορφή ή και μικτή, οι οποίες δύναται να χρησιμοποιηθούν για βόσκηση αγροτικών ζώων.

Για τις ανάγκες εφαρμογής κοινοτικών και εθνικών προγραμμάτων, για τις δημοσίου χαρακτήρα ανωτέρω εκτάσεις δημιουργείται, κατ' έτος, αντίστοιχος θεματικός χάρτης στο Σύστημα Αναγνώρισης Αγροτεμαχίων (LPISGIS), ο οποίος εγκρίνεται με κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Ο ανωτέρω θεματικός χάρτης αφορά αποκλειστικά και μόνον στην εφαρμογή των κοινοτικών και εθνικών προγραμμάτων και δεν επηρεάζει την αποτύπωση, προστασία και διαχείριση των εκτάσεων αυτών σύμφωνα με το
εθνικό δίκαιο.

Η προστασία και διαχείριση των βοσκοτόπων, στους οποίους υπάγονται και εκτάσεις που έχουν χαρακτήρα βοσκότοπου των ακινήτων της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του ν. 4061/2012, γίνεται σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία και τις επόμενες παραγράφους 2 έως 7 του παρόντος.

2. Η χρήση της βοσκής εντός των εκτάσεων που προστατεύονται από τη δασική νομοθεσία ασκείται ελεύθερα, στο βαθμό που δεν παρεμποδίζεται η φυσική εξέλιξη και ανάπτυξη, καθώς και οι παραγωγικές, προστατευτικές, υδρονομικές, αισθητικές και λοιπές λειτουργίες των οικοσυστημάτων που συγκροτεί η φυόμενη στις ανωτέρω εκτάσεις βλάστηση, η προστασία και διαχείριση των οποίων διέπεται από τις κείμενες για κάθε κατηγορία των ανωτέρω εκτάσεων διατάξεις.

3. Με απόφαση των Υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής που εκδίδεται μετά από εισήγηση της καθ’ ύλην αρμόδιας Διεύθυνσης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ορίζονται τα κριτήρια για την κατάταξη των βοσκήσιμων ακινήτων σε ζώνες χαμηλής, μεσαίας ή υψηλής βοσκοϊκανότητας, τα στρέμματα που αναλογούν ανά ζωική μονάδα ανάλογα με τη βοσκοϊκανότητα του βοσκοτόπων, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.

Γεωπόνος και δασολόγος που υπηρετούν στην Περιφερειακή Ενότητα, στην οποία βρίσκεται η βοσκήσιμη έκταση και στην οικεία Διεύθυνση Δασών συντάσσουν έκθεση αυτοψίας με την οποία προσδιορίζουν, με βάση τα κριτήρια της ανωτέρω κοινής υπουργικής απόφασης, αν η έκταση ή τμήματα αυτής κατατάσσονται σε ζώνη χαμηλής, μεσαίας ή υψηλής βοσκοϊκανότητας.

4. Η βοσκή εντός των ανωτέρω εκτάσεων, στις οποίες αυτή δεν έχει απαγορευθεί σύμφωνα με τις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας, ασκείται επί τη βάσει διαχειριστικού σχεδίου βόσκησης της περιοχής. Το ανωτέρω σχέδιο συντάσσεται για μεν τις ιδιωτικές εκτάσεις μερίμνη των ιδιοκτητών τους, για δε τις δημόσιες, μερίμνη των οικείων κτηνοτροφικών οργανώσεων, σε περίπτωση δε αδυναμίας των τελευταίων, από την αρμόδια Περιφερειακή Ενότητα και εγκρίνεται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, μετά από εισήγηση του αρμόδιου Δασάρχη και του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Αγροτικών Υποθέσεων της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, αν πρόκειται για βοσκήσιμες εκτάσεις αρμοδιότητας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Στο ανωτέρω σχέδιο ρυθμίζεται χωρικά η βοσκή, σύμφωνα με τις υφιστάμενες και τις προκύπτουσες χρήσεις, καθώς και τη βοσκοϊκανότητα της περιοχής και μελετάται η αναβάθμιση των βοσκήσιμων εκτάσεων προς εξυπηρέτηση της σκοπούσας χρήσης.

Κατασκευές ή εγκαταστάσεις, που προβλέπονται από τα διαχειριστικά σχέδια για την εξυπηρέτηση της λειτουργίας του βοσκότοπου, των κτηνοτροφών και την καλύτερη διαβίωση των ζώων, είναι επιτρεπτές.

Για τον υπολογισμό των δικαιωμάτων χρήσης λαμβάνονται υπόψη τα δικαιώματα των αποκαταστηθέντων κτηνοτρόφων σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 24 παρ. 2 του ν. 4061/2012.

5. Τα δικαιώματα χρήσης της βοσκής σε κτηνοτρόφους, επί των επιτρεπομένων σύμφωνα με το εγκριθέν διαχειριστικό σχέδιο βόσκησης δημοσίων και εποικιστικών χορτολιβαδικών εκτάσεων, κατανέμονται από τις οικείες Περιφερειακές Ενότητες, ύστερα από εισήγηση των οικείων κτηνοτροφικών οργανώσεων.

6. Οι δικαιούχοι τη βοσκή κτηνοτρόφοι για τις δημόσιες και εποικιστικές χορτολιβαδικές εκτάσεις καταβάλλουν μίσθωμα για τη χρήση της βοσκής, το ύψος του οποίου ως και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια με τη μίσθωση, καθορίζεται με απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Το ανωτέρω μίσθωμα κατατίθεται υπέρ του Δήμου στη διοικητική περιφέρεια του οποίου ασκείται η βόσκηση και σε σχετικό λογαριασμό του, με την υποχρέωση διάθεσής του αποκλειστικά για τη συντήρηση και την κατασκευή έργων υποδομής του βοσκοτόπου, καθώς και για τη σύνταξη διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης. Οι αποκατεστημένοι κτηνοτρόφοι εξαιρούνται από την εφαρμογή της διάταξης αυτής.

7. Με απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καθορίζονται οι προδιαγραφές και το περιεχόμενο των προβλεπόμενων στην παράγραφο 4 τοπαρόντος διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης.»

2. Σε αποκλειστική προθεσμία ενός (1) έτους από την ισχύ του παρόντος νόμου οφείλεται να καταρτιστούν προσωρινά διαχειριστικά σχέδια βόσκησης των περιοχών της χώρας στις οποίες υφίσταται καθεστώς βοσκής.

Με απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καθορίζονται οι προδιαγραφές και το περιεχόμενο των προσωρινών διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης. Τα προσωρινά σχέδια βόσκησης αντικαθίστανται υποχρεωτικά από οριστικά διαχειριστικά σχέδια βόσκησης μέσα σε αποκλειστική προθεσμία τριών (3) ετών, που αρχίζει από το πέρας της προθεσμίας του προηγούμενου εδαφίου. Αν παρέλθει η ανωτέρω προθεσμία των τριών ετών δεν είναι δυνατή η βοσκή των βοσκήσιμων εκτάσεων που εποπτεύει η δασική υπηρεσία χωρίς την ύπαρξη των εγκεκριμένων οριστικών διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης. Κατ’ εξαίρεση, δύναται μετά τη λήξη της ταχθείσας προθεσμίας των τριών (3) ετών να υπαχθούν κατά τα ανωτέρω οριζόμενα σε καθεστώς βόσκησης και περιοχές που δεν βόσκονταν, μετά από αίτημα των οικείων κτηνοτροφικών οργανώσεων, υπό την προϋπόθεστης κατάρτισης και έγκρισης διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης για τις περιοχές αυτές.

3. Η παρ. 1 του άρθρου 105 του ν.δ. 86/1969 αντικαθίσταται ως εξής:

«1. Με δασική αστυνομική διάταξη βοσκής, που εκδίδεται αυτεπάγγελτα από το δασάρχη απαγορεύεται η βοσκή παντός ζώου σε έκταση που κηρύχθηκε αναδασωτέα.»

4. Οι παράγραφοι 1 και 2 του άρθρου 107 του ν.δ. 86/1969 (Α΄ 7) αντικαθίστανται ως εξής:
«1. Στις κηρυγμένες αναδασωτέες εκτάσεις λόγω πυρκαγιάς, που υπέρκεινται χωριών ή συνοικισμών ή βρίσκονται εντός λεκανών σχηματισμού χειμάρρων, απαγορεύεται η βοσκή, των μεν προβάτων και των μεγάλων ζώων το λιγότερο επί πενταετία, των δε αιγών το λιγότερο επί επταετία από την ημέρα της πυρκαγιάς.
2. Στις περιπτώσεις της προηγούμενης παραγράφου και σε άλλες αναδασωτέες λόγω πυρκαγιάς εκτάσεις, εφόσον επήλθε πλήρης αναγέννηση μετά την πυρκαγιά, δύναται να ρυθμίζεται ο χρόνος της απαγόρευσης της βοσκής των κτηνοτροφικών ζώων αναλόγως των σταθμολογικών συνθηκών του οικοσυστήματος, με απόφαση του Γενικού Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, μετά από εισήγηση του αρμοδίου Δασάρχη και σύμφωνη γνώμη του Διευθυντή Συντονισμού και Επιθεώρησης Δασών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης στην οποία θα βεβαιώνεται ότι δια της βοσκής αυτών δεν κινδυνεύει η επελθούσα αναγέννηση των δασικών οικοσυστημάτων και η ομαλή αποκατάστασή τους.»

5. Στο τέλος του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 110 του ν.δ. 86/1969, όπως ισχύει, προστίθενται οι λέξεις «πλην των κειμένων στις νησιωτικές περιοχές του νομού αυτού».

6. Στο τέλος της πρώτης παραγράφου του άρθρου 63 του ν.δ. 86/1969 προστίθεται εδάφιο ως εξής:
«Δικαιώματα κάρπωσης που ασκούνται με βάση εγκεκριμένες διαχειριστικές μελέτες ή πίνακες υλοτομίας από κτηνοτρόφους στις δασικού χαρακτήρα εκτάσεις που διατέθηκαν σε αυτούς για την αποκατάστασή τους με τις διατάξεις της αγροτικής νομοθεσίας διατηρούνται μέχρι τη λήξη ισχύος των διαχειριστικών μελετών ή των πινάκων υλοτομίας και μόνο.»

Το σκεπτικό των ρυθμίσεων

Σύμφωνε με ενημέρωση του υπουργού Α. Τσαυτάρη κατά την διαδικασία κατάθεσης της σχετική τροπολογίας «επιχειρείται μια τομή ιστορικής σημασίας για την κτηνοτροφία του τόπου μας.

Μετά από μακρές διεργασίες που κράτησαν περίπου δύο χρόνια και ύστερα από σκληρή διαπραγμάτευση μεταξύ των κρατών - μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα πλαίσια εφαρμογής της νέας Κ.Α.Π, πετύχαμε την διεύρυνση  του ορισμού των βοσκοτόπων.

Μάλιστα ο νέος ορισμός της έννοιας του βοσκοτόπου που διαμορφώνουμε σε συνεργασία με το υπουργείο Περιβάλλοντος αποτελεί θεμέλια βάση για τη συνέχιση της απρόσκοπτης εισροής κοινοτικών κονδυλίων στον τομέα της κτηνοτροφίας αφού αναμένεται να αξιοποιηθούν κατά πολύ οι αξιοποιήσιμες βοσκήσιμες εκτάσεις της χώρας.

Μετά από συστηματική προσπάθεια και τεκμηρίωση των λύσεων που επεξεργαστήκαμε και σήμερα προτείνουμε, είμαστε στο δρόμο για την επίλυση μακροχρόνιων προβλημάτων που αφορούν το σημαντικό αυτό φυσικό πόρο, ικανοποιώντας παράλληλα σειρά αιτημάτων μεγάλης μερίδας του αγροτοκτηνοτροφικού κόσμου που αντικατοπτρίζεται στα δεκάδες ερωτήματα που έχουν υποβληθεί το τελευταίο χρονικό διάστημα και αφορούν στο μείζον ζήτημα της επιλεξιμότητας των βοσκήσιμων εκτάσεων της χώρας.

Πιο συγκεκριμένα, με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις τακτοποιούνται και επιλύονται τα εξής θέματα:
1. Καθορίζεται ο ορισμός της έννοιας του «βοσκότοπου» στη χώρα μας πρώτη φορά,  γεφυρώνοντας τις διαφορές που παρατηρούνται μεταξύ των εμπλεκόμενων Υπουργείων (ΥΠΑΑΤ και ΥΠΕΚΑ). Ο ορισμός αυτός είναι σε πλήρη συμφωνία με τον νέο ορισμό για τους βοσκότοπους που θεσπίζεται στο κανονιστικό πλαίσιο τηςΝέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2014-2020), ο οποίος είναι αποτέλεσμα της σκληρής διαπραγμάτευσης που κάναμε στις Βρυξέλλες και με τη αρωγή των Ελλήνων Ευρωβουλευτών.
Ο ορισμός του βοσκότοπου που θα ισχύσει με τη νέα ΚΑΠ μπορεί να συμπεριλάβει εκτάσεις και με χαρακτηριστικά που εμφανίζονται κυρίως στις βοσκήσιμες γαίες των μεσογειακών χωρών, όπως φρυγανώδη, θαμνώδη ή αραιά δενδρώδη βλάστηση. Οι εκτάσεις αυτού τύπου, που συνιστούν σημαντικό ποσοστό των μεσογειακών βοσκοτόπων αμφισβητούταν εάν είναι επιλέξιμες για ενίσχυση.

Η εξέλιξη αυτή μπορεί να οδηγήσει στην άμβλυνση ή εξάλειψη των προβλημάτων που παρατηρούνται σήμερα για το μεγαλύτερο τμήμα των ελληνικών βοσκότοπων. Για το σκοπό αυτό απαιτείται και εσωτερική εθνική ρύθμιση επί του θέματος, κάτι το οποίο διευθετείται με την παρούσα τροπολογία.

2. Θεσμοθετείται η ανάγκη σύνταξης και εφαρμογής διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης, ως προϋπόθεση για την άσκηση της βοσκής, καθώς μέχρι σήμερα οι φυσικοί βοσκότοποι δεν αξιοποιούνται ορθολογικά, εξαιτίας του άναρχου καθεστώτος χρήσης και της μη τήρησης αρχών διαχείρισης, καταστάσεις οι οποίες έχουν οδηγήσει, σε κάποιες περιπτώσεις, στην υπερβόσκηση και σε άλλες περιπτώσεις στη υποβόσκηση και την εγκατάλειψη.

Επιπλέον, καθορίζονται οι αρμόδιοι φορείς για τη σύνταξη των διαχειριστικών σχεδίων, οι αρμόδιες για την έγκρισή τους αρχές, καθώς επίσης και το περιεχόμενο τους.
Με την συμμετοχή των αρμόδιων επιστημόνων (δασολόγων - γεωπόνων) των περιφερειακών αυτοδιοικήσεων, των δήμων αλλά και των οργανώσεων των κτηνοτρόφων θα εφαρμόζονται αειφόρες διαδικασίες και δράσεις ανάπτυξης και βελτίωσης των βοσκοτόπων.

Με αυτό τον τρόπο θα επιχειρήσουμε να αντιστρέψουμε και να σταματήσουμε την υποβάθμιση αυτού του φυσικού πόρου, που συντελέσθηκε τις τελευταίες δεκαετίες.
Στο παρελθόν ένεκα
-της αποσύνδεσης των ενισχύσεων από την παραγωγή,
- της μη μακροχρόνιας μίσθωσης των βοσκοτόπων σε συγκεκριμένο κτηνοτρόφο,  αυτός ο τόσο σημαντικός πόρος για την κτηνοτροφία του τόπου μας, είχε υποβαθμισθεί, σε ορισμένες περιοχές ανεπανόρθωτα.

3. Προβλέπεται η δημιουργία θεματικού χάρτη στο Σύστημα Αναγνώρισης Αγροτεμαχίων (LPIS – GIS), ικανοποιόντας την ανάγκη απογραφής των βοσκότοπων σε πανελλαδική κλίμακα, με σύγχρονες τεχνολογίες. Αυτό αποτελεί επιμέρους δράση της πλήρους ψηφιοποιήσης που πραγματοποιούμε στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και τροφίμων με τις υπηρεσίες του e-ΥΠΑΑΤ.

Με κοινή απόφαση των δύο Υπουργείων, του ΥΠΑΑΤ και του ΥΠΕΚΑ, θα οριοθετούνται κατ’ έτος επ’ ακριβώς και με επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο (αξιοποιώντας σύγχρονες ψηφιακές τεχνολογίες) και σε συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή οι εκτάσεις των βοσκοτόπων.
-Για την επικαιροποίηση των εικόνων υπάρχει συμφωνία με το ΥΠΕΚΑ και το Κτηματολόγιο για από κοινού ανανέωση κάθε τρία έτη.
-Η οριοθέτηση αυτή θα γίνεται επάνω στον ψηφιακό χάρτη, ώστε να είναι και εύκολη και διαφανής η διαχείριση των εκτάσεων των βοσκοτόπων.
-Τα ψηφιακά δεδομένα των βοσκοτόπων θα είναι διαθέσιμα στο πλαίσιο των ανοικτών γεωχωρικών δεδομένων και του e-ΥΠΑΑΤ ώστε να αξιοποιούνται από τους ενδιαφερόμενους για την καλύτερη εφαρμογή των διαχειριστικών προγραμμάτων.

4. Καθορίζεται ότι τα δικαιώματα χρήση της βοσκής κατανέμονται από τις οικείες Περιφερειακές Ενότητες και παραχωρούνται για ικανό χρονικό διάστημα για την υλοποίηση των στόχων διαχείρισης ύστερα από την υπογραφή μισθωτικής σύμβασης σύμφωνα με κανόνες που θα καθορίζονται με σχετική ΚΥΑ.

Με τον τρόπο αυτό εξυγιαίνεται και εξορθολογίζεται το σύστημα και ο τρόπος κατανομής των βοσκήσιμων εκτάσεων, ενώ δίνεται στο χρήστη ο απαραίτητος χρόνος για να ολοκληρώσει τη ορθολογική χρήση – διαχείριση και βελτίωση της έκτασης.

Με την παρούσα τροπολογία

5. Ικανοποιείται η ανάγκη να γίνεται η σύνδεση των δικαιωμάτων άμεσης ενίσχυσης των κτηνοτρόφων που σχετίζονται με το βοσκότοπο, με βάση τη δυναμικότητα της έκτασης σε σχέση με τη βοσκοϊκανότητα και την κυριαρχούσα βλάστηση, καθώς προβλέπεται η έκδοση ΚΥΑ με την οποία θα καθορίζονται τα κριτήρια για την κατάταξη των βοσκήσιμων εκτάσεων σε ζώνες χαμηλής μεσαίας ή υψηλής βοσκοϊκανότητας, τα στρέμματα που αναλογούν ανά ζωική μονάδα ανάλογα με τη βοσκοϊκανότητα του βοσκότοπου και κάθε άλλο θέμα που αφορά τις ανάγκες του συστήματος (LPIS – GIS).

Δε σταματούμε την προσπάθεια για την ενίσχυση της κτηνοτροφίας του τόπου μας και η σημερινή τροπολογία αποτελεί μια τομή που έρχεται να προστεθεί σε όσα κάνουμε για:
  1. την Αναβάθμιση ζωικού κεφαλαίου και την διατήρηση των σπάνιων φυλών ζώων
  2. Για την επέκταση πιλοτικών παρεμβάσεων αναχλόοσης και αξιοποίησης βοσκοτόπων
  3. Για την παραγωγή και κατανάλωση ελληνικών ζωοτροφών με την επαναφορά τωνκτηνοτροφικών ψυχανθών φυτών
  4. Για την ασφάλεια στην κυκλοφορία των ζωοτροφών
  5. Για την Αδειοδότηση των σταυλικών και κτηνοτροφικών εγκατάστασεων
  6. Για τις νομιμοποιήσεις αυθαιρέτων κτισμάτων και κτηριακών εγκαταστάσεων κτηνοτροφικών μονάδων
  7. Για την ίδρυση κτηνοτροφικών πάρκων και κτηνοτροφικών ζωνών.
  8. Για την ίδρυση και λειτουργία και πολυλειτουργικών αγροκτημάτων
  9. Για την μελισσοκομία και την εκτροφή παραγωγικών εντόμων».



ΠΗΓΗ : ΠΑΣΕΓΕΣ